“`html
ABD kökenli dijital platformlar yapay zeka alanındaki yarışta kendi laboratuvarlarına güven duyarken, Pinterest gibi büyük firmalar, sessizce Çin’in açık kaynak yapay zeka modellerini altyapılarına entegre ediyorlar.
Detayları haberimizde bulabilirsiniz…
Her ay yüz milyonlarca kullanıcı, Pinterest üzerinde en yeni trendleri keşfetmek için yoğun ilgi gösteriyor.
“En yaratıcı fikirler” başlıklı bir bölüm, sanatçıları ilham vermek amacıyla sıra dışı fikirlerle doldurulmuş vaziyette: çiçek saksısına dönüştürülmüş Crocs’lar, hamburger şeklinde far paletleri, sebzelerden yapılmış bir gingerbread evi…
Ancak çoğu potansiyel alıcı, bu sistemin arkasında yatan teknolojinin mutlaka ABD kökenli olmadığını bilmiyor. Pinterest, öneri motorunu geliştirmek için Çin merkezli yapay zeka modellerini test etmeye başladı.
Şirket CEO’su Bill Ready, “Pinterest’i yapay zeka destekli bir alışveriş asistanına dönüştürdük,” ifadesini kullanıyor.
Elbette, San Francisco merkezli bu platformun, arka planda birçok ABD merkezli yapay zeka laboratuvarına erişimi bulunuyor. Ancak 2025 Ocak ayında piyasaya sürülen Çin’in DeepSeek R-1 modeli, Pinterest’in altyapısında giderek önemli bir rol üstlenmeye başladı.
Ready, “DeepSeek dönemi” olarak adlandırdığı süreci, bir milat olarak tanımlıyor.
“Modeli açık kaynak olarak yayımlamayı tercih ettiler, bu da açık kaynaklı modellerde büyük bir hareketlenmeye neden oldu,” şeklinde belirtiyor.
Çinli rakipler arasında Alibaba’nın Qwen modeli ve Moonshot’ın Kimi’si öne çıkarken, TikTok’un sahibi ByteDance de benzer teknolojiler geliştirmekte.
Pinterest’in Teknoloji Direktörü Matt Madrigal, bu modellerin en büyük avantajının şirketler tarafından ücretsiz olarak indirilip özelleştirilebilmesi olduğunu ifade ediyor. Bu durum, OpenAI gibi ABD merkezli rakiplerin sunduğu modeller için geçerli değil.
Madıgal’a göre, Pinterest’in kendi ortamında eğittiği açık kaynaklı modeller, piyasadaki benzer modellere göre %30 daha yüksek doğruluk sunuyor. Ayrıca, bu gelişmiş önerilerin maliyeti, ABD’li geliştiricilerin tercih ettiği kapalı modellere kıyasla %90 oranında daha düşük olabiliyor.
“Hızlı ve Uygun Fiyatlı”
Pinterest, Çin kaynaklı yapay zeka teknolojilerine dayanan tek ABD firması değil. Bu modeller, Fortune 500 listesinde birçok büyük şirket tarafından da benimseniyor.
Airbnb CEO’su Brian Chesky, Ekim ayında Bloomberg’e yaptığı açıklamada, şirketin yapay zeka destekli müşteri hizmetleri için Alibaba’nın Qwen modelini yoğun şekilde kullandığını söyledi. Sebebi ise üç kelimeyle özetleniyor: “çok iyi”, “hızlı” ve “uygun fiyatlı”.
Benzer hareketler, yapay zeka modellerinin indirildiği Hugging Face platformunda da görülmekte. Meta ve Alibaba gibi büyük üreticilerin modelleri burada yaygın bir kullanım alanı buluyor.
Hugging Face’te ürün geliştiren Jeff Boudier, maliyetin özellikle genç girişimleri ABD’li alternatiflerin yerine Çinli modellere yönlendirdiğini belirtiyor.
“Hugging Face’te en çok indirilen ve topluluk tarafından beğenilen modellere baktığınızda, genellikle ilk 10’da Çinli laboratuvarların çıkardığı modeller yer alıyor,” diyor.
“Hatta bazı haftalarda, en popüler beş eğitim modelinin dördü Çin menşeli oluyor.”
Eylül ayında Qwen, Meta’nın Llama modelini geride bırakarak Hugging Face’te en çok indirilen büyük dil modeli haline geldi. Meta, açık kaynaklı Llama modellerini 2023’te yayımlamıştı ve bu modeller, özel uygulama geliştiren yazılımcılar için önemli bir tercih olarak görülmekteydi. Ancak geçen yıl sunulan Llama 4, geliştiricilerde hayal kırıklığına neden oldu. Meta’nın bu baharda yayımlamayı planladığı yeni model setinde Alibaba, Google ve OpenAI’nin açık kaynaklı modellerinin de kullanılacağı bildirilmektedir.
Airbnb ise hem ABD merkezli modeller hem de diğer çeşitlere sahip birden fazla yapay zeka sistemini kullanarak güvenli bir altyapı sunmaktadır. Şirkete göre, açık kaynaklı yapay zeka modellerinin geliştiricilerine herhangi bir kullanıcı verisi iletilmemektedir.
Çin’in Yükselişi
2025 yılına yaklaşırken genel düşünce, ABD’li teknoloji şirketlerinin büyük miktarda yatırım yapmasına rağmen Çinli rakiplerin öne çıktığı yönündeydi. Ancak Boudier, bu durumun şimdi değiştiğini belirtiyor:
“Bu hikaye artık geçerli değil. Şu an en iyi model, açık kaynak modeli olarak karşımıza çıkıyor.”
Geçtiğimiz ay Stanford Üniversitesi tarafından yayımlanan bir rapor, Çinli yapay zeka modellerinin yetenek ve kullanım oranı bakımından dünya genelindeki rakiplerine yetiştiğini hatta bazı alanlarda onları geride bıraktığını gösterdi.
BBC’ye verdiği son röportajda, eski İngiltere Başbakan Yardımcısı Sir Nick Clegg, ABD’li firmaların insan zekasını aşmayı amaçlayan yapay zeka hedeflerine odaklandığını düşündüğünü ifade etti. Geçen yıl Meta’daki küresel ilişkiler başkanlığından ayrılan Clegg’in ardından, şirket CEO’su Mark Zuckerberg, “süper zeka” olarak adlandırdığı hedef doğrultusunda büyük yatırımlar yapma sözü verdi. Ancak bazı uzmanlar bu hedeflerin belirsiz olduğunu dile getiriyor ve bunun da Çin’e açık kaynaklı yapay zeka alanında avantaj sağladığını düşünmektedirler.
“Ironik olan şu,” diyor Clegg. Dünya üzerindeki “en büyük otokrasisi” ve “en büyük demokrasisi” — Çin ve ABD — arasındaki rekabette, Çin’in “rekabet ettikleri teknolojiyi daha fazla demokratikleştirdiğini” belirtiyor.
Stanford raporunda, Çin’in açık kaynaklı modellerdeki başarısının, devlet destekli bir yapı ile açıklanabileceği öne sürülüyor.
ABD tarafında ise OpenAI gibi firmalar, gelirlerini artırmak ve kârlı hale gelmek için baskı altında. Bu sebeple yeni gelir kaynaklarına yönelmek durumunda kalıyorlar. OpenAI, geçen yaz iki yeni açık kaynaklı model yayımladı — bu, uzun bir aradan sonra bir ilk oldu — ancak kaynaklarının büyük bir kısmını kâr getiren kapalı modellere ayırmaya devam ediyorlar.
OpenAI CEO’su Sam Altman, Ekim ayında yaptığı açıklamada, şirketin daha fazla hesaplama gücü ve altyapı anlaşmaları sağlamak adına agresif yatırımlar yaptığını söyledi.
“Gelirin çok hızlı artmasını bekleyin,” diyen Altman, “ancak önümüzdeki model ve sonraki modeller için ciddi eğitim yatırımları yapmamız gerekecek,” ifadelerini kullandı.
Derleyen: Damla Şayan
“`
